دشمن داشتن جمعى كه شجرهء خبيثه‌اند و اعمال ايشان است كه نيست الّا شرّ و قبايح و دورى كردن از عمل ايشان است . سرّ [ اعتقاد و محبّت اصول دين است و عمل فروع وى ] چون شاخ و برگ درخت از او آب خورند و تربيت يابند كه به جهت همين ، عمل ايشان عمل درخت است و منتسب به درختند ، همين طور رابطه و نسبت در ميان شيعيان و شجرهء طيّبه محبّت و دوستى است كه در تولّا ذكر شد و كذا رابطه در ميان اشرار و كفّار و شجرهء خبيثه دوست داشتن ايشان همديگر و اعمال همديگر را و دشمن داشتن خدا و نيكان و اعمال ايشان را و اعتقادشان مطابق هم بودن است . پس دانستى كه رابطه طرفين و صدق تبعيّت و تشيّع و انتساب از طرفين همان اعتقاد و محبّت است نه عمل ، لهذا اعتقاد و محبّت اصول دين است و عمل فروع وى . و بسا رنگ و ظاهر برگ مخالف ظاهر درخت مىشود ، كذا ظاهر اعمال بدنيّه مؤمن گاهى بد و گناه شود و در آن عمل و ظاهر ، موافق بدان شود و از اينجا يك معنى ( لا يزنى الزّانى حين يزنى و هو مؤمن و لا يشرب الشّارب حين يشرب و هو مؤمن ) 163 و هكذا ظاهر شود ، چه اين ظاهر ، ظاهر كافر است ، فافهم . مثل آنكه مسلم لباس فرنگى پوشد هر كه او را نشناسد اعتقاد كند كه فرنگى است و كذا العكس . يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ 164 لباس نيك از بدن كافر و بد از بدن مسلم بركشند و به اهلش پوشانند ، فافهم و كذا العكس . و موافقت ظاهر و باطن بسيار مشكل است ، كه از غير معصوم بر نيايد لهذا در لسان عرفاء و فى الحقيقه ، معنى صدق تصديق كردن عمل است مر علم و اعتقاد را ، كما فى الاخبار و الآيات ( و من لم يصدّق فعله قوله فليس بعالم ) . 165 لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا . 166 وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ . 167 رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ 168 ( الآية ) . و لهذا فاسقى كه فسق خود را از مردم پنهان دارد و ظاهر العداله باشد هزار شرافت دارد كه متجاهر ندارد و لهذا تجسّس و غيبت او حرام است و لهذا از براى ظاهر بد كه متجاهر باشد حدود و تعزيرات قرار داده‌اند كه او را بازداشته تا ظاهر موافق باطن شود و مبادا كه رفته رفته دل سياه و باطن موافق ظاهر شود . و تا ظاهر به توبه و به اعمال حسنه و به عذاب دنيا و آخرت همرنگ باطن نشود به بهشت و لقاى اصل خود نرسد . پس لا اقل اى عزيز ظاهر خود را در پيش مردم نيكو كن نه به ريا ، يعنى گناهان خود را پنهان